Algemeen

1986 deel 1 De Ramp.


25 jaar geleden wat herinner je nog van dit jaar, vast niet veel maar het jaar 1986 is wel een jaar die je niet kan vergeten. Op 26 april van dat jaar gebeurde een ramp van ongekende omvang.

In het toenmalige Sovjet Unie in het plaatje Tsjernobyl stond een kerncentrale, maar op de 26e van april kreeg de wereld met een ramp te maken die nog steeds merkbaar is zeker als je een bezoek brengt aan Tsjernobyl.

Tsjernobyl

De plaats Tsjernobyl lag in die tijd nog in de Sovjet Unie, tegenwoordig is dit de Oekraïne, aan de rivier de Prypjat. Het 15.000 tellende stad werd bekend doordat daar de grootste en zwaarste ongeval plaats vond waarbij er een grote hoeveelheid radioactieve stoffen vrijkwam wat zelfs hier in Nederland merkbaar was.

De ramp.

Op de bewuste 26 april vond er in reactor 4 een proef plaats, deze test zal eigenlijk een dag eerder plaats vinden maar doordat een andere energiecentrale was uitgevallen werd de test een dag uitgesteld. De test zal op de 25e door de dagploeg uitgevoerd worden, door het uitstel moest de avondploeg zonder enige voorbereiding de test uitvoeren.

Men wilde met deze test bekijken wat er zal gebeuren als de generator uitgeschakeld werd, men hoopte er achter te komen of er dan nog genoeg vermogen geleverd werd om de koelinstallatie gedurende 40 tot 60 seconden te laten werken. Dit was de tijd die nodig was om de noodaggregaten op te starten.

Zoals bij zoveel rampen heeft een menselijke fout er voor gezorgd dat de reactor op een gegeven moment onbedoeld bijna volledig tot stilstand kwam, hierbij viel het warmtevermogen terug tot 30MW een vijfvoudige van wat nodig was voor de proef. Deze snelle daling van het vermogen had een reeks van reacties tot gevolg, de operators haalden daarop regelstaven omhoog hiermee kon men het vermogen laten stijgen tot 200MW een derde van wat men nodig had voor deze proef. Desondanks zette men de geplande proef door, en ook hier werd fout op fout gestapelt.

De operators schakelden de waterpompen in maar hierdoor zakte het vermogen weer, dit omdat water de neutronen absorbeert. De operatoren haalden nu ook 20 van de 26 handbediende veiligheidsstaven omhoog. Om 01.23 uur sloten ze de stoom naar de turbines af. Daar alleen draaiende turbines de pompen konden aandrijven, verminderde nu het waterdebiet en zo ook de absorptie van neutronen door het water. De reactor werd heter en stoombelletjes ontstonden toen het water aan de kook raakte. Door de belletjes steeg het vermogen.

De reactor ging nog heviger werken en doordat er maar 6 van de 26 voorgeschreven staven nog in de reactor zaten nam het vermogen toe. Uiteindelijk drukte de operator rond half 2 de snelle noodstop knop in, om zo alle controlestaven in de reactor terug te doen zakken.

Het mechanisme om de staven in te brengen had 19 seconden nodig en ondertussen braken door de hitte de brandstofstaven, waardoor de controlestaven klem kwamen te zitten op een derde van hun normale diepte. Om 01.23 uur bereikte de reactor 30 GW, tien keer zijn normale vermogen van 3 GW. De brandstofstaven smolten en de stoomdruk steeg en veroorzaakte een stoomontploffing, die het 2000 ton zware dak van de reactor wegblies. De binnenstromende lucht stak de hete grafietstaven in brand. De brand voerde een radioactieve rookwolk in de atmosfeer. De reactor ontplofte midden in de nacht, toen de meeste inwoners van Tsjernobyl sliepen.

Bij deze explosie en de brand die tot gevolg had kwamen 31 mensen om het leven, de evacuatie kwam pas de volgende dag opgang en na 10 dagen waren er ongeveer 135.000 mensen geevacueerd. Ongeveer 3500 mensen weigerden het gebied te verlaten en er werd een veiligheidszone ingesteld. De 30-KM zone wordt ook wel de vervreemdingszone genoemd en is nog altijd streng verboden gebied en omvat 90 plaatsen.

Voor de ramp was Tsjernobyl een snelgroeiende stad, tegenwoordig een spookstad.

Radioactieve wolk

Bij de explosie en brand kwam een wolk vrij met radioactief materiaal, die door de wind richting het noorden en het noordwesten werd gedreven. Opmerkelijk is dat het ongeluk niet gemeld werd door de autoriteit in de Sovjet Unie, onderzoekers uit Zweden merkte de radioactieve neerslag op. De radioactieve wolk bereikte op 2 mei Nederland en Belgie.

Deze wolk trok over een groot deel van Europa, in Nederland er werd een graasverbod ingesteld om de besmetting van melk te voorkomen,en men mocht de net geoogste bladgroente niet verkopen. In Belgie daarin tegen werd geen enkele maatregel genoemen, er mocht zelfs niks gezegd worden door de weerman tijdens het weerbericht. Zelfs ministers Belgie spraken elkaar tegen.

De landen rond Oekraïne waren er mensen die jodiumtabletten innamen, om te voorkomen dat hun schildklier vrijgekomen radioactief jodium op zou nemen.

De nasleep

De eerste zorg was het blussen maar door de explosie lag er enorm veel radioactief materiaal in de omgeving, puinruimers (dienstplichtigen van het leger) werden blootgestgeld aan een enorm hoge stralingsdosis in 4 minuten was dit hoger dan een gemiddeld mens in zijn leven.

Na de brand en na het opruimen werd de reactor ingepakt in een betonnen sacrofaag wat pas in november 1986 werd voltooid, de overige reactoren werden na verloop van tijd weer opgestart maar de bouw van reactor 5 en 6 werd niet voltooid.

Op 15 december 2000 werd de energiecentrale in Tsjernobyl voorgoed gesloten.

Tsjernobyl anno nu.

De betonnen constructie die de reactor afsluit is nog steeds een punt van discussie, deze is na de ramp snel in elkaar gezet om de straling te stoppen. Men is van mening dat de sarcofaag geen sterke constructie blijkt te zijn, maar er is geld nodig voor reparaties en verbeteringen. Er zijn nu plannen voor een groter en definitieve omhulsel.

Tsjernobyl is na de ramp volledig afgesloten hierdoor heeft de natuur vrij spel waardoor de omgeving een waar natuurreservaat geworden is met bijzondere flora en fauna. Er worden tegenwoordig reizen aanr Tsjernobyl georganiseerd om de natuur hier te bekijken, ook het rampgebied is te bezichtigen.

Een terugblik over de gevolgen van deze ramp 10 jaar na dato zie hier.

One thought on “1986 deel 1 De Ramp.

  1. Pingback: Hoezo tegenstrijdig…. « Vrienden blog

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s